Hoe we de brandpagina’s maken

Elke brandpagina beschrijft een brand van een zekere omvang vanaf 2016. Het vertrekpunt is een omtrek van verbrand gebied die een overheidsdienst publiceert (Copernicus in Europa en de rest van de wereld, officiële instanties in de Verenigde Staten en Canada). Daar voegen we de hittedetecties van de VIIRS-satellieten van NASA aan toe, we leggen de omtrek over de gemeentegrenzen van het land en we berekenen het weer met de ERA5-heranalyse.

Niemand controleert de pagina’s één voor één met de hand: het zijn automatische regels, voor alle branden dezelfde, die we bijstellen als we fouten vinden. De cijfers zijn satellietmetingen en kunnen afwijken van de officiële statistieken.

De omtrek is de begrenzing van het verbrande gebied, en daaruit volgt de oppervlakte op de pagina. Afhankelijk van de regio komt hij uit een andere bron:

• Europa, de Maghreb en het Midden-Oosten: EFFIS (European Forest Fire Information System, Copernicus), dat het verbrande gebied op satellietbeelden intekent. Het bestrijkt 43 landen en heeft niets van vóór 2016.
• Rest van de wereld (Latijns-Amerika, Azië, Afrika en Oceanië): GWIS (Global Wildfire Information System, Copernicus). De polygonen worden gereconstrueerd uit hittedetecties van MODIS en VIIRS, niet op beelden gemeten, en komen met zo’n 4 uur vertraging binnen. Als een polygoon stukken bevat op duizenden kilometers afstand, houden we alleen de delen die minder dan 2 graden van het grootste stuk liggen.
• Verenigde Staten: officiële omtrekken uit het publieke domein. Voor afgesloten jaren MTBS (de Amerikaanse geologische dienst en bosdienst), dat een tot twee jaar achterloopt; voor de jaren die MTBS nog niet heeft, WFIGS van het NIFC, met één omtrek per incident.
• Canada: NBAC van het CWFIS (Natural Resources Canada) voor afgesloten jaren en GWIS voor het lopende seizoen.

Gecontroleerde afbrandingen die MTBS, WFIGS of NBAC als zodanig aanmerken, krijgen geen pagina: het zijn geen branden.

Alleen branden boven een oppervlaktedrempel die we per land vastleggen (paises.min_ha) krijgen een pagina, en die drempel ligt nooit onder 100 ha. Waar de omtrek van GWIS komt, ligt de drempel hoger, tussen 200 en 5.000 ha afhankelijk van het land: in de Amazone, de Chaco of de Afrikaanse savanne branden elk jaar duizenden landbouwvuren die de Europese drempel zouden halen en de kaart zouden vullen met vlekken die geen natuurbranden zijn.

Als we de drempel van een land verhogen, worden de pagina’s die eronder vallen ingetrokken, behalve die met een met de hand toegekende eigen naam. Kleinere branden tellen wel mee in de officiële jaarreeksen van elk land, maar niet in de lijsten of in de optellingen van brandpagina’s.

Een grote brand kan in meerdere polygonen binnenkomen, op verschillende dagen in kaart gebracht. We voegen ze in drie rondes samen:

• Twee omtrekken zijn dezelfde brand als hun omhullende rechthoeken minstens 50% van de kleinste overlappen en hun data elkaar met een marge van 4 dagen kruisen.
• Daarna versmelten twee groepen met data die minder dan 3 dagen uiteenliggen en waarvan de geometrieën elkaar raken (op minder dan zo’n 100 m), tenzij het geheel groter wordt dan 75 km per zijde: zo worden branden die elkaar over een hele streek raken niet aan elkaar geregen tot één.
• Ten slotte voegen we met de hand paren omtrekken samen die volgens de pers of een officiële registratie dezelfde brand zijn, ook als ze los van elkaar liggen.

De pagina heet naar de gemeente waar de brand begon: die waarin het midden ligt van de hittedetecties van de eerste satellietpassage (de eerste drie uur). Zijn er geen detecties, dan de gemeente die EFFIS aan de grootste omtrek toekent, en anders de gemeente met de meeste verbrande hectares. Een al gepubliceerde pagina krijgt alleen een andere naam als haar gemeente niet meer bij de getroffen gemeenten hoort of als de nieuwe eerder in brand stond. Geven de pers of een officiële registratie de brand een andere naam (Sierra de la Culebra, Park Fire), dan geldt die, en de oude adressen verwijzen door naar het nieuwe.

De begindata zijn die van de omtrek, en die liggen soms een paar dagen verschoven. We stellen ze bij met de VIIRS-hittedetecties, maar alleen met die binnen de omtrek of op minder dan 1 km ervan:

• We zoeken detecties vanaf 7 dagen vóór het begin tot 7 dagen na het einde van de omtrek.
• De data worden dag voor dag naar achteren en naar voren verlengd zolang er geen gaten van meer dan 2 dagen zonder detecties zijn, en nooit meer dan 7 dagen buiten die van de omtrek.
• Omtrekken zonder einddatum (MTBS en WFIGS) volgen we tot 150 dagen lang met de detecties erbinnen; de brand eindigt bij het eerste gat van meer dan 10 dagen zonder detecties.

Als de detecties de data verschuiven, staat dat op de pagina, samen met de data van de omtrek. Een losse detectie van een ander vuur die binnen de rechthoek maar buiten de omtrek valt, verschuift niets.

Voor de cijfers op de pagina (aantal detecties, stralingsvermogen of FRP) tellen we alleen de detecties van Suomi-NPP, de satelliet waarmee het archief is opgebouwd: sinds september 2026 ontvangen we ook NOAA-20 en NOAA-21, en samen verdubbelden die het aantal detecties ruimschoots. Van 28 april tot 2 juni 2026 heeft Suomi-NPP geen gegevens en tellen we die periode met NOAA-20, dat dezelfde sensor in dezelfde baan heeft. Voor de data en om te weten of een brand nog woedt, gebruiken we wel alle drie de satellieten.

Een pagina is actief als er in de afgelopen 48 uur detecties zijn, en de brand is ‘brandend’ als de laatste minder dan 12 uur oud is. De einddatum is de laatste dag met detecties of die van de omtrek: niet het officiële einde van de brand, dat we alleen geven als een officiële registratie het publiceert.

Copernicus doet er dagen over om de omtrek te publiceren. Intussen maken we, als de detecties dat rechtvaardigen, een voorlopige pagina:

• De detecties van de laatste dagen worden gegroepeerd in cellen van zo’n 5 km die met hun buren worden verbonden, en een groep wordt afgebroken als er meer dan 2 dagen geen detecties zijn.
• Alleen een groep met 8 detecties en 400 MW opgeteld vermogen, of met 1,5 km² aan vuur (verschillende pixels van 375 m, elk zo’n 14 ha), krijgt een pagina.
• Buiten Europa moet de geschatte oppervlakte bovendien de drempel van het land halen.
• Een groep van meer dan een halve graad per zijde wordt opnieuw opgedeeld naar dichtheid van de detecties (in de savanne branden duizenden losse vuurhaarden tegelijk), en een groep die een grens overschrijdt, wordt per land gesplitst.

De oppervlakte van een voorlopige pagina is een schatting (pixels met vuur maal 14 ha) en krijgt het teken ‘≈’. Deze pagina’s tellen niet mee in de totalen. Zodra de omtrek binnenkomt, krijgt dezelfde pagina hem en houdt ze haar adres.

Gasfakkels, vulkanen, staalfabrieken en mijnen geven het hele jaar door hittedetecties, en GWIS tekent ze soms als branden van honderden dagen. We filteren ze er op twee manieren uit:

• Vaste cellen: een cel van 0,02 graden (zo’n 2 km) is een vaste bron als er in één jaar in 6 verschillende maanden en op 15 dagen of meer vuur was, of als FIRMS (NASA) de detecties ervan 10 dagen of langer als vulkaan, vaste bron op land of offshore heeft aangemerkt.
• Omtrekken van GWIS: een omtrek is een vaste bron als de helft of meer van zijn VIIRS-detecties van die soort zijn of in vaste cellen vallen, tenzij hij 500 of meer vegetatiedetecties heeft ver van elke vaste cel (een echte brand naast een fakkel). Zonder detecties beslissen de middelste cel en haar buren, als de omtrek 30 dagen of langer duurt.
• Controle met de hand: als bij een pagina die alleen van GWIS komt meer dan 15% van de perimeter bebouwd is, controleren we die; gaat het om een staalfabriek, een cementfabriek, een raffinaderij of een centrale, dan worden de cellen vaste bronnen, ook als ze de drempels hierboven niet halen, en wordt de pagina ingetrokken.

Omtrekken van vaste bronnen leveren geen pagina op, en er worden ook geen voorlopige pagina’s op gemaakt. Pagina’s die om deze reden zijn ingetrokken, antwoorden met ‘410 Gone’: zo is te zien dat ze bestonden en waarom ze er niet meer zijn.

Sommige pagina’s gaan niet over natuurbranden maar over het afbranden van vegetatie dat elk jaar terugkeert. Die krijgen een klasse: ze staan met hun label in de lijsten en tellen niet mee in de totalen, de ranglijsten en de lijsten van grootste branden:

• Riet: rietbranden in de Donaudelta (Roemenië en het rajon Kilija in Oekraïne), met minstens 80% van de pagina in de gemeenten van de delta.
• Weide: het afbranden van weiden (écobuage) in de Franse Pyreneeën, van november tot april en zonder registratie in de BDIFF, de officiële database van bosbranden in Frankrijk.
• Queimada: winterse graslandbranden in het noorden van Portugal, van november tot april en zonder registratie bij het ICNF.
• Heide: het afbranden van heide en bergweiden in het Verenigd Koninkrijk en Ierland in het brandseizoen, met minder dan 25% bos, minder dan 1.500 ha en zonder naam in de pers.
• Stoppel: stoppel- of grasbranden in Oekraïne, alleen vóór de invasie van 24 februari 2022, in februari-april of september-november, met minder dan 25% bos en buiten de verboden zone van Tsjernobyl.
• Gecontroleerd: gecontroleerde afbranding in de Verenigde Staten of Canada, als de bron dat zelf vermeldt.
• Landbouw: het afbranden van stoppels of stro dat GWIS tot één perimeter samenvoegt (Noord-India, Punjab, Noordoost-China), één voor één met de hand gecontroleerd wanneer de perimeter op dichtbevolkte landbouwgrond ligt en in het brandseizoen na de oogst valt.

Heide, stoppel en queimada zijn een veronderstelling van ons op basis van de tijd van het jaar, het terrein en het ontbreken van een officiële registratie, en dat staat ook zo op de pagina. Onder elk totaal vermeldt een noot hoeveel pagina’s buiten de telling vallen.

Elke omtrek wordt gecombineerd met de fijnste bestuurlijke indeling die we van het land hebben (gemeenten, freguesias, county’s, districten). Voor elk gebied berekenen we hoeveel hectare er binnen de grenzen verbrandde, welk deel van de oppervlakte dat is (hoogstens 100%), op welke dag het vuur er aankwam en hoeveel detecties er vielen. Ook meten we de afstand van de woonkern (het punt in Wikidata) tot de omtrek.

Bij voorlopige pagina’s, zonder omtrek, gebeurt de verdeling met de pixels met vuur in elk gebied.

De grenzen komen van geoBoundaries, de COD-AB van OCHA, de CAOP van Portugal of OpenStreetMap, afhankelijk van het land, en worden vereenvoudigd gebruikt. Daardoor kan de som van de gemeenten iets afwijken van de omtrek: aan de kust, bij landsgrenzen of waar de vereenvoudigde grens een stuk afsnijdt.

Voor elke brand met een omtrek tellen we het bebouwde oppervlak en de inwoners op die erbinnen lagen, met de Global Human Settlement Layer (GHSL) van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek van de Europese Commissie: GHS-BUILT-S (bebouwde vierkante meters per cel) en GHS-POP (inwoners per cel), versie R2023A, op cellen van 100 m.

• We nemen het GHSL-tijdvak dat het dichtst bij het jaar van de brand ligt: 2015 voor 2016 en 2017, 2020 voor 2018 tot en met 2022 en 2025 vanaf 2023. Het tijdvak 2025 is een projectie van het JRC op basis van gegevens van 2020 en eerder.
• De omtrekken van een brand worden vóór het tellen samengevoegd, zodat overlap niet dubbel telt, en elke cel telt mee naar het deel dat erbinnen valt.
• De cijfers worden afgerond; onder 20 mensen zeggen we dat er bijna niemand woonde.

Het is een schatting van wat er binnen de omtrek lag, niet van wat er verbrandde: de omtrek bevat onverbrand gebied, GHSL verdeelt de bevolking uit volkstellingen over de gebouwen die de satelliet ziet en weet niet welke huizen zijn blijven staan. Daarom maken we geen ranglijsten van afgebrande huizen.

Waar een instantie haar branden afzonderlijk publiceert, koppelen we elke pagina aan die registraties:

• Een registratie is kandidaat als de brand begon tussen 5 dagen vóór het begin van de pagina en haar laatste dag, en het beginpunt binnen de omtrek ligt of op minder dan zo’n 2 km. Bij bronnen zonder coördinaten moet de gemeente een van de gemeenten zijn die de pagina raakt.
• Registraties van minder dan 5 ha tellen niet mee, en elke registratie gaat naar één pagina: de dichtstbijzijnde in afstand, datum en oppervlakte.
• Vallen meerdere registraties in dezelfde omtrek (een brandcomplex), dan worden ze opgeteld.

Daarna vergelijken we de officiële oppervlakte met die van de omtrek:

• Komt overeen: de grootste van de twee is hoogstens 1,25 keer de kleinste. Dit staat op de pagina, in de veelgestelde vragen en in de gestructureerde gegevens.
• Dichtbij: tot 3 keer. Dit verschijnt als ‘registraties in de buurt’, met voorbehoud en niet in de veelgestelde vragen.
• Verworpen: meer dan 3 keer. Wordt niet gepubliceerd; we gebruiken het om de kwaliteit te controleren.

Als de registratie het tijdstip van ontdekking of de datum waarop de brand uit was vermeldt, geeft de pagina die met bronvermelding. De laatste dag met detecties vervangen we niet door het officiële einde: dat is niet hetzelfde.

Het weer bij elke brand komt uit de ERA5-heranalyse van Copernicus (cellen van 0,25 graden, zo’n 25 km), die de hele wereld bestrijkt, op de plek van de brand. We lezen het uit een eigen kopie van het archief van Open-Meteo. ERA5 verschijnt met zo’n 5 dagen vertraging: voor de recentste branden gebruiken we het ECMWF IFS-model en markeert de pagina het weer als voorlopig tot de heranalyse binnen is en alles opnieuw wordt berekend.

We vragen gegevens op vanaf 60 dagen vóór het begin tot 10 dagen na het einde, en bewaren de dagtabel tot de eerste regen van 1 mm of meer na de brand. Omdat het dagwaarden zijn, worden de middagwaarden die de FWI nodig heeft benaderd: maximumtemperatuur min 2,8 °C, minimale luchtvochtigheid plus 10 punten en 0,73 keer de maximale wind.

De FWI is de Canadese index voor brandgevaar (Van Wagner, 1987), dezelfde die EFFIS gebruikt, met de bijbehorende klassen. De factoren voor de daglengte gaan per breedtezone, zodat de seizoenen op het zuidelijk halfrond op hun plek vallen. De vochtcodes hebben een geheugen van weken: als er minder dan 30 dagen aan gegevens vóór het begin zijn, wordt de FWI niet gepubliceerd.

De ‘dagen zonder regen’ zijn de aaneengesloten dagen met minder dan 1 mm vóór het begin.

De grootste branden worden getoetst aan nieuwsberichten en officiële bronnen, te beginnen bij die met de grootste oppervlakte. Dat doen AI-assistenten in twee stappen: de ene zoekt en vat de bronnen samen, de andere opent apart elke bron opnieuw om te proberen haar te ontkrachten.

• Een pagina wordt alleen gepubliceerd met minstens twee bronnen die de tweede stap bevestigt, en alleen met wat die stap bevestigde.
• De oppervlakte uit de pers of van een instantie tonen we alleen als die niet meer dan 25% afwijkt van die van de satelliet: wijkt ze meer af, dan gaat het meestal om een deel van de brand.
• Andere namen van de brand vermelden we alleen als de pers ze echt gebruikt.

De bronnen staan met hun datum gelinkt op de pagina, zodat iedereen ze kan nagaan.

Elke nacht controleert een proces zonder menselijke tussenkomst of alle pagina’s kloppen: of de gemeenten samen hetzelfde opleveren als de omtrek, of de data en het aantal dagen overeenkomen, of de rechthoek niet absurd is, of de gemeente van oorsprong in het land ligt en bij de getroffen gemeenten hoort, of dat het midden niet op een vaste bron valt.

Wat een pagina misleidend maakt (verkeerde plaats, data of bron) is een fout: de pagina blijft bereikbaar met een waarschuwing, maar verdwijnt uit de zoekmachines, de ranglijsten, de RSS en de lijsten van grootste branden. Een gat in de gegevens (geen detecties, onvolledige koppeling met gemeenten) blijft een waarschuwing.

Klopt er iets niet? Elke pagina heeft een formulier ‘Klopt er iets niet op deze pagina?’ en je kunt ons ook een bericht sturen.

• Dit is geen hulpdienst. Een brand die hier niet staat, kan wel bestaan, en een brand die als actief wordt getoond, kan al geblust zijn. Bel bij gevaar het lokale alarmnummer.
• Door de drempels vallen kleine branden buiten beeld, en buiten Europa ligt de drempel hoog.
• De omtrekken van GWIS worden uit hittedetecties gereconstrueerd: ze kunnen naburige branden samenvoegen of de oppervlakte overdrijven, en in het lopende seizoen stapelen ze zich op.
• VIIRS heeft pixels van 375 m en de drie satellieten komen samen zo’n zes keer per dag over: wolken en rook verbergen het vuur, en een korte brand laat soms geen enkele detectie achter.
• Een hittedetectie is geen bevestigde brand: ook landbouwvuren en industrie leveren ze op.
• De klassen van afbrandingen zijn redelijke veronderstellingen, geen officieel gegeven.
• De koppeling met een officiële registratie kan misgaan bij brandcomplexen of waar de registraties geen coördinaten hebben.
• Het weer is dat van een cel van zo’n 25 km, met benaderde middagwaarden: het is niet de wind die aan het brandfront stond.
• Er zijn geen omtrekken van EFFIS van vóór 2016, en in sommige landen is het archief nog niet volledig geladen.

De bronnen en hun licenties staan in de gebruiksvoorwaarden; de gegevens die we bewerken, kun je hergebruiken via de API.