Centenário yangını, Ağustos 2024 Centenário, Rio Sono, Lizarda
Yangın 14 Ağustos 2024 tarihinde Centenário, Brezilya bölgesinde başladı ve uydular onu 26 gün boyunca yanarken gördü. Copernicus’un küresel GWIS sistemi, ısı noktalarından 77.325 hektarlık bir yanmış alan çevresi oluşturdu; alan 3 ilçe arasında dağılıyor.
2016’dan beri Tocantins bölgesinin 7. en büyüğü (sayfası olan 1243 yangın arasında). 2024 yılında Brezilya sıralamasında 31., 1301 yangın arasında.
Şununla karşılaştır…
- Yanan alan
- 77.325ha
- GWIS çevresi (Copernicus)
- Süre
- 26gün
- 14 Ağu 2024 – 8 Eyl 2024
- Etkilenen ilçeler
- 3
- belediye
- Başlangıç
- 14 Ağu
- 2024
- Sıcak noktalar
- 2.458
- tek bir noktada: 335 MW
- Başlangıçta tehlike
- 43
- Çok yüksek · FWI indeksi
- Günlük ortalama güç
- 966MW
- günde algılanan güç, ortalama
Nerede yandı
Gün gün nasıl gelişti
Her gün tespit edilen ışınım gücü (megavat) ve sıcak nokta sayısı. Macenta çubuk en yoğun günü gösterir.
Hangi havada yandı
Başladığında iki aydan uzun süredir yağmur (1 mm ve üzeri) yağmamıştı.
Bu alan daha önce de yanmıştı
Sınırın %76’i 2016’dan beri kaydedilen önceki yangınlarla örtüşüyor: 2016 yılında 3.582 ha, 2017 yılında 22.315 ha, 2019 yılında 2.578 ha, 2020 yılında 41.567 ha, 2022 yılında 22.684 ha, 2023 yılında 2.206 ha. Bir kısmı birden fazla kez yandı; bu yüzden yıllık rakamların toplamı daha önce yanmış 58.737 ha’ı aşıyor.
- 28.998 ha Rio Sono yangını, Ağustos 2020 toplam 72.342 ha; gösterilen hektarlar bu yangınla ortak olanlardır
- 5.530 ha Centenário yangını, Eylül 2020 toplam 12.419 ha; gösterilen hektarlar bu yangınla ortak olanlardır
- 5.381 ha Rio Sono yangını, Eylül 2022 toplam 7.624 ha; gösterilen hektarlar bu yangınla ortak olanlardır
- 5.333 ha Rio Sono yangını, Eylül 2017 toplam 16.040 ha; gösterilen hektarlar bu yangınla ortak olanlardır
- 3.199 ha Centenário yangını, Ekim 2017 toplam 3.609 ha; gösterilen hektarlar bu yangınla ortak olanlardır
- 3.156 ha Rio Sono yangını, Temmuz 2017 toplam 4.269 ha; gösterilen hektarlar bu yangınla ortak olanlardır
- 2.513 ha Centenário yangını, Eylül 2017 toplam 3.797 ha; gösterilen hektarlar bu yangınla ortak olanlardır
- 1.721 ha Rio Sono yangını, Temmuz 2022 toplam 4.696 ha; gösterilen hektarlar bu yangınla ortak olanlardır
Ne kadar büyük?
Paris sınırı: geoBoundaries · Institut national de l'information géographique et forestière (IGN-F) (Etalab Open License 2.0).
Londra sınırı: geoBoundaries · Office for National Statistics (Open Government Licence v3.0).
Madrid sınırı: geoBoundaries · Open Data ESRI, IGN Central Registry of Cartography Area (CC BY 4.0).
Berlin sınırı: geoBoundaries · Federal Agency for Cartography and Geodesy (dl-de/by-2-0).
Konum değil boyut karşılaştırılır: iki şekil aynı ölçekte, kuzey yukarıda ve üst üste ortalanmış durumda.
Her ilçeye ne oldu
-
41.601 ha 14 Ağu tarihinde ulaştı21 %
-
Rio Sono 4.841 nüfus35.745 ha 19 Ağu tarihinde ulaştı5,6 %
-
Lizarda 2.999 nüfus450 ha 29 Ağu tarihinde ulaştı0,1 %
Her ilçede yanan alan, GWIS çevresinin idari sınırlarla kesiştirilmesiyle. Mesafe, her birinin merkezini gösteren noktadan en yakın ateşe kadardır: bir kilometre uzakta kalması evlere ulaştığı anlamına gelmez.
Sınırın içindeki insanlar ve binalar
GHSL 2025Sınırın içinde yaklaşık 2,0 hektar yapılaşmış alan vardı ve yaklaşık 150 kişi yaşıyordu (GHSL 2025, uydu tahmini).
Bu, uydu görüntüleri ve nüfus sayımlarından 100 m'lik hücrelerle yapılmış bir tahmindir: evlerin yandığı ya da can kaybı olduğu anlamına gelmez. Sınırın içinde hiç yanmamış alanlar da vardır. GHSL'nin 2025 dönemi, 2020 ve öncesi verilerle yapılmış bir projeksiyondur.
Kaynak: Global Human Settlement Layer (GHS-BUILT-S ve GHS-POP R2023A), Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi (JRC), © Avrupa Birliği, CC BY 4.0. Sınır içindeki toplamı WorldFires hesapladı. human-settlement.emergency.copernicus.eu
Gün gün hava
Yangın noktasında ECMWF ERA5 yeniden analizi (geçmiş hava için referans) ve Copernicus’un da kullandığı Kanada FWI tehlike indeksi; WorldFires bu verilerle hesaplar. Sonraki günler ilk yağmura kadar sürer.
Open-Meteo.com (CC BY 4.0) · Copernicus Climate Change Service (ERA5)
| Gün | En yüksek | En düşük nem | En şiddetli rüzgâr | Yağış | Tehlike (FWI) |
|---|---|---|---|---|---|
| 14 Ağu | 35,5 °C | 29 % | 39 km/h | 0,1 mm | Çok yüksek 43 |
| 15 Ağu | 35,6 °C | 29 % | 35 km/h | 0,0 mm | Çok yüksek 43 |
| 16 Ağu | 36,7 °C | 23 % | 40 km/h | 0,0 mm | Çok yüksek 48 |
| 17 Ağu | 35,8 °C | 24 % | 39 km/h | 0,0 mm | Çok yüksek 46 |
| 18 Ağu | 36,4 °C | 21 % | 39 km/h | 0,0 mm | Çok yüksek 46 |
| 19 Ağu | 36,2 °C | 21 % | 41 km/h | 0,0 mm | Çok yüksek 49 |
| 20 Ağu | 36,7 °C | 20 % | 40 km/h | 0,0 mm | Çok yüksek 48 |
| 21 Ağu | 37,2 °C | 21 % | 31 km/h | 0,0 mm | Çok yüksek 44 |
| 22 Ağu | 38,0 °C | 18 % | 36 km/h | 0,0 mm | Aşırı 51 |
| 23 Ağu | 36,9 °C | 17 % | 45 km/h | 0,0 mm | Aşırı 56 |
| 24 Ağu | 36,5 °C | 20 % | 39 km/h | 0,0 mm | Aşırı 52 |
| 25 Ağu | 37,8 °C | 20 % | 27 km/h | 0,0 mm | Çok yüksek 44 |
| 26 Ağu | 38,3 °C | 16 % | 28 km/h | 0,0 mm | Çok yüksek 46 |
| 27 Ağu | 39,0 °C | 14 % | 34 km/h | 0,0 mm | Çok yüksek 50 |
| 28 Ağu | 37,1 °C | 12 % | 53 km/h | 0,0 mm | Aşırı 68 |
| 29 Ağu | 35,8 °C | 20 % | 53 km/h | 0,0 mm | Aşırı 67 |
| 30 Ağu | 35,8 °C | 22 % | 49 km/h | 0,0 mm | Aşırı 60 |
| 31 Ağu | 36,3 °C | 21 % | 40 km/h | 0,0 mm | Aşırı 54 |
| 1 Eyl | 36,7 °C | 19 % | 43 km/h | 0,0 mm | Aşırı 55 |
| 2 Eyl | 37,5 °C | 13 % | 42 km/h | 0,0 mm | Aşırı 58 |
| 3 Eyl | 37,5 °C | 15 % | 33 km/h | 0,0 mm | Aşırı 52 |
| 4 Eyl | 39,6 °C | 7 % | 35 km/h | 0,0 mm | Aşırı 62 |
| 5 Eyl | 39,0 °C | 9 % | 37 km/h | 0,0 mm | Aşırı 62 |
| 6 Eyl | 38,5 °C | 12 % | 39 km/h | 0,0 mm | Aşırı 64 |
| 7 Eyl | 38,5 °C | 14 % | 38 km/h | 0,0 mm | Aşırı 62 |
| 8 Eyl | 38,4 °C | 15 % | 43 km/h | 0,0 mm | Aşırı 64 |
| 9 Eyl sonra | 37,5 °C | 16 % | 46 km/h | 0,0 mm | Aşırı 65 |
| 10 Eyl sonra | 37,4 °C | 15 % | 44 km/h | 0,0 mm | Aşırı 65 |
| 11 Eyl sonra | 38,3 °C | 17 % | 45 km/h | 0,0 mm | Aşırı 64 |
| 12 Eyl sonra | 38,2 °C | 18 % | 45 km/h | 0,0 mm | Aşırı 63 |
| 13 Eyl sonra | 38,7 °C | 13 % | 43 km/h | 0,0 mm | Aşırı 61 |
| 14 Eyl sonra | 37,9 °C | 16 % | 39 km/h | 0,0 mm | Aşırı 58 |
| 15 Eyl sonra | 38,7 °C | 16 % | 42 km/h | 0,0 mm | Aşırı 61 |
| 16 Eyl sonra | 39,1 °C | 17 % | 33 km/h | 0,0 mm | Aşırı 54 |
| 17 Eyl sonra | 40,0 °C | 15 % | 35 km/h | 0,0 mm | Aşırı 57 |
| 18 Eyl sonra | 39,3 °C | 16 % | 34 km/h | 0,0 mm | Aşırı 56 |
Uydudan önce ve sonra
Aynı araziyi yangından önce ve sonra karşılaştırmak için çizgiyi sürükleyin.
Gün bulutluysa tarihi değiştirin: her uydu günde bir kez geçer. Yalancı renkte yanan alan kahverengi ya da kızıl görünür.
Duman
CAMS · Copernicus7 Eylül 2024 tarihinde yangının yanındaki hava 73 µg/m³ PM2,5’e ulaştı. O günün ortalaması 39 oldu: DSÖ’nün günlük kılavuz değerinin (15) 2,6 katı.
Copernicus CAMS modelinin çevre merkezindeki partikül değerleri; her yerleşimde yapılmış ölçüm değildir. Açık renkli çubuk en kötü saatin en yükseği, koyu olan günün ortalamasıdır.
Open-Meteo.com (CC BY 4.0) · Copernicus Atmosphere Monitoring Service (CAMS)
Tespit tablosu · 2.458Uydunun her sıcak noktası tek tek: saat, uydu, güç ve koordinatlar.
| Tarih ve saat | Uydu | FRP (MW) | Lat | Lon |
|---|
Bölgedeki diğer yangınlar
Sık sorulan sorular
- Centenário yangını ne kadar sürdü?
- Uyduların alan içinde tespit ettiği sıcak noktalara göre 14 Ağustos 2024 ile 8 Eylül 2024 arasında yandı (26 gün). Yanan alan sınırı ise 14 Ağustos 2024 – 7 Eylül 2024 tarihlerini veriyor.
- Ne kadar alan yandı?
- GWIS’in (Copernicus) ısı noktalarından oluşturduğu çevre 77.325 hektardır (773,2 km²). Bu bir tahmindir: ülkelerin resmi rakamları farklı olabilir.
- Hangi ilçeler yandı?
- Yangın 3 ilçeye girdi: Centenário (41.601 ha, 21 %); Rio Sono (35.745 ha, 5,6 %); Lizarda (450 ha, 0,1 %).
- Hava nasıldı?
- Yangın sırasında sıcaklık 39,6 °C’ye ulaştı, nem %7’e düştü ve rüzgâr 53 km/sa’e çıktı. Yangın tehlike indeksi (FWI) 68 oldu, sınıf: Aşırı.
- Bu veriler nereden geliyor?
- GWIS (Copernicus) yanmış alan çevresinden, NASA FIRMS VIIRS ısı noktalarından ve Brezilya idari sınırlarından (geoBoundaries). Resmi bir rapor değildir.
Nereden doğrulanır
Uydu tespiti resmi bir rapor değildir. Kesin rakamlar ve yangının durumu her ülkenin acil durum servisi tarafından yayımlanır.
Acil durum: 193 · Acil durum numarası ve resmi uyarılar ›
Uydudan karşılaştırma
Bu sayfanın geçmişi · 1 Alan, tarih, ad, resmi kayıt veya birleştirilen sayfalardaki değişiklikler; 24 Ekim 2026 tarihinden beri her gece karşılaştırılır.
- Ateşin görüldüğü son gün: 7 Eylül 2024 → 8 Eylül 2024.
Bu sayfada yanlış bir şey mi var?
Bu sayfa uydu verileri ve resmi kayıtlarla hazırlanır ve bazen hata yapar: yanlış tarihler, yanlış köy, birleştirilmiş iki yangın ya da aslında orman yangını olmayan bir şey. Bu yangını yakından biliyorsanız (orada yaşıyorsanız, gördüyseniz, söndürmede çalıştıysanız ya da gazeteci olarak izlediyseniz) gerçekte ne olduğunu anlatın, kontrol edelim.
Hata bildir
Bunu nereden biliyoruz
- Yanık sınırı: GWIS (Copernicus), görüntü üzerinde ölçülmez, sıcak noktalardan yeniden oluşturulur; bu sayfada 3 poligon birleştirildi.
- Tarihler, sınırın içindeki VIIRS sıcak noktalarıyla düzeltildi; sınıra göre 14 Ağustos 2024–7 Eylül 2024 idi. Bu tarihlerde Suomi-NPP’den 2.458 VIIRS sıcak noktası.
- Bu sayfayı hiçbir resmi kayıtla eşleştirmedik.
- Hava durumu: yangın noktasında, yaklaşık 25 km’lik hücrelerle Copernicus ERA5 yeniden analizi.
- Yapılaşmış alan ve nüfus, JRC'nin Global Human Settlement Layer verisinden (dönem 2025, 100 m hücreler) alınıp sınırın içinde toplandı: orada ne olduğuna dair bir tahmin, hasar sayımı değil.
Bu veriler nereden geliyor
Çevre, Copernicus’un Global Wildfire Information System (GWIS) sisteminden gelir; sistem onu MODIS ve VIIRS sensörlerinin ısı noktalarından oluşturur ve CC BY 4.0 lisansıyla yayımlar. Avrupa’daki gibi görüntü üzerinde ölçülmez, bu yüzden bir tahmindir. Isı noktaları Suomi-NPP ve NOAA-20 uydularındaki VIIRS sensörlerinden gelir ve NASA FIRMS tarafından 375 metrelik pikselle dağıtılır. Belediye sınırları geoBoundaries ADM2 (Creative Commons Attribution 3.0 Intergovernmental Organisations (CC BY 3.0 IGO)) kaynaklıdır. Belediye başına alanı WorldFires, çevreyi bu sınırlarla kesiştirerek hesaplar; bu nedenle her ülkenin resmi rakamından farklı olabilir.