İçeriğe atla
worldfires
CF · Orta Afrika Cumhuriyeti · –

Yalinga yangını, 28 Aralık 2024 Yalinga

Söndü · son tespit 10 Oca 2025 11:32 UTC

Yangın 28 Aralık 2024 tarihinde Yalinga, Orta Afrika Cumhuriyeti bölgesinde başladı ve uydular onu 13 gün boyunca yanarken gördü. Copernicus’un küresel GWIS sistemi, ısı noktalarından 12.213 hektarlık bir yanmış alan çevresi oluşturdu; alan tek bir ilçe arasında dağılıyor.

2016’dan beri Haute-Kotto bölgesinin 90. en büyüğü (sayfası olan 301 yangın arasında). 2024 yılında Orta Afrika Cumhuriyeti sıralamasında 22., 87 yangın arasında.

Şununla karşılaştır…
Yanan alan
12.213ha
GWIS çevresi (Copernicus)
Süre
13gün
28 Ara 2024 – 9 Oca 2025
Etkilenen ilçeler
1
alt prefektörlük
Başlangıç
28 Ara
2024
Sıcak noktalar
486
tek bir noktada: 118 MW
Başlangıçta tehlike
52
Aşırı · FWI indeksi
Günlük ortalama güç
270MW
günde algılanan güç, ortalama

Nerede yandı

GÜNE GÖRE SICAK NOKTALAR 28 Ara9 Oca
10 Oca 2025

Gün gün nasıl gelişti

28 Ara 2024 · 68 MW · 10 29 Ara 2024 · 548 MW · 40 30 Ara 2024 · 1.506 MW · 182 31 Ara 2024 · 656 MW · 163 1 Oca 2025 · 85 MW · 32 2 Oca 2025 · 112 MW · 27 3 Oca 2025 · 35 MW · 6 4 Oca 2025 · 12 MW · 2 7 Oca 2025 · 31 MW · 6 8 Oca 2025 · 16 MW · 2 9 Oca 2025 · 156 MW · 11 10 Oca 2025 · 12 MW · 5
30 Ara 3 Oca 8 Oca

Her gün tespit edilen ışınım gücü (megavat) ve sıcak nokta sayısı. Macenta çubuk en yoğun günü gösterir.

Hangi havada yandı

36°en yüksek
48km/h · en şiddetli rüzgâr
10%en düşük nem

Başladığında 56 gündür yağmur (1 mm ve üzeri) yağmamıştı.

Bu alan daha önce de yanmıştı

Sınırın %93’i 2016’dan beri kaydedilen önceki yangınlarla örtüşüyor: 2016 yılında 3.953 ha, 2017 yılında 2.164 ha, 2018 yılında 2.662 ha, 2019 yılında 4.758 ha, 2020 yılında 4.453 ha, 2021 yılında 5.493 ha, 2022 yılında 3.897 ha, 2023 yılında 577 ha. Bir kısmı birden fazla kez yandı; bu yüzden yıllık rakamların toplamı daha önce yanmış 11.389 ha’ı aşıyor.

Ne kadar büyük?

5 km
Yanan alan 122 km²; bu, Paris yüzölçümünün (105 km²) 1,2 katı.

Paris sınırı: geoBoundaries · Institut national de l'information géographique et forestière (IGN-F) (Etalab Open License 2.0).

Konum değil boyut karşılaştırılır: iki şekil aynı ölçekte, kuzey yukarıda ve üst üste ortalanmış durumda.

Her ilçeye ne oldu

  1. Yalinga burada başladı
    12.309 ha 28 Ara tarihinde ulaştı
    0,3 %

Her ilçede yanan alan, GWIS çevresinin idari sınırlarla kesiştirilmesiyle. Mesafe, her birinin merkezini gösteren noktadan en yakın ateşe kadardır: bir kilometre uzakta kalması evlere ulaştığı anlamına gelmez.

Sınırın içindeki insanlar ve binalar

GHSL 2025
Yapılaşmış alan< 0,1 ha
Sakinler< 20

Sınırın içinde kayda değer yapılaşmış alan yoktu ve neredeyse kimse yaşamıyordu (GHSL 2025, uydu tahmini).

Bu, uydu görüntüleri ve nüfus sayımlarından 100 m'lik hücrelerle yapılmış bir tahmindir: evlerin yandığı ya da can kaybı olduğu anlamına gelmez. Sınırın içinde hiç yanmamış alanlar da vardır. GHSL'nin 2025 dönemi, 2020 ve öncesi verilerle yapılmış bir projeksiyondur.

Kaynak: Global Human Settlement Layer (GHS-BUILT-S ve GHS-POP R2023A), Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi (JRC), © Avrupa Birliği, CC BY 4.0. Sınır içindeki toplamı WorldFires hesapladı. human-settlement.emergency.copernicus.eu

Gün gün hava

Yangın noktasında ECMWF ERA5 yeniden analizi (geçmiş hava için referans) ve Copernicus’un da kullandığı Kanada FWI tehlike indeksi; WorldFires bu verilerle hesaplar. Sonraki günler ilk yağmura kadar sürer.

Open-Meteo.com (CC BY 4.0) · Copernicus Climate Change Service (ERA5)

Başlangıç koşulu Çok kuru hava: Orta Afrika Cumhuriyeti alanının 42 % kadarı

Gün En yüksek En düşük nem En şiddetli rüzgâr Yağış Tehlike (FWI)
28 Ara 32,4 °C 13 % 38 km/h 0,0 mm Aşırı 52
29 Ara 34,0 °C 15 % 38 km/h 0,0 mm Aşırı 50
30 Ara 32,9 °C 15 % 40 km/h 0,0 mm Aşırı 52
31 Ara 32,0 °C 12 % 42 km/h 0,0 mm Aşırı 54
1 Oca 30,9 °C 10 % 48 km/h 0,0 mm Aşırı 58
2 Oca 31,5 °C 13 % 41 km/h 0,0 mm Aşırı 54
3 Oca 33,1 °C 12 % 34 km/h 0,0 mm Aşırı 51
4 Oca 35,7 °C 14 % 28 km/h 0,0 mm Çok yüksek 48
5 Oca 35,7 °C 13 % 32 km/h 0,0 mm Çok yüksek 50
6 Oca 33,7 °C 11 % 45 km/h 0,0 mm Aşırı 58
7 Oca 33,1 °C 11 % 41 km/h 0,0 mm Aşırı 56
8 Oca 33,4 °C 10 % 35 km/h 0,0 mm Aşırı 53
9 Oca 33,6 °C 11 % 30 km/h 0,0 mm Çok yüksek 50
10 Oca sonra 34,2 °C 12 % 37 km/h 0,0 mm Aşırı 54
11 Oca sonra 33,1 °C 13 % 42 km/h 0,0 mm Aşırı 58
12 Oca sonra 32,5 °C 13 % 41 km/h 0,0 mm Aşırı 58
13 Oca sonra 32,9 °C 11 % 35 km/h 0,0 mm Aşırı 54
14 Oca sonra 33,9 °C 11 % 34 km/h 0,0 mm Aşırı 52
15 Oca sonra 35,1 °C 11 % 34 km/h 0,0 mm Aşırı 53
16 Oca sonra 35,3 °C 12 % 38 km/h 0,0 mm Aşırı 56
17 Oca sonra 35,4 °C 16 % 38 km/h 0,0 mm Aşırı 54
18 Oca sonra 36,5 °C 14 % 37 km/h 0,0 mm Aşırı 55
19 Oca sonra 35,2 °C 17 % 25 km/h 0,0 mm Aşırı 50

İkizleri: aynı havada başlayan yangınlar

51,9 FWI ve %13 en düşük nemle başladı; öncesinde: 56 gün yağmursuz. Bölgede 2016 yılından bu yana böyle bir havada başlayan yangınlar: 25.

Başlangıçta FWI 51,9
En düşük nem 13 %
Yağmursuz gün 56
bu yangın seçilen ikizler bölgenin geri kalanı
Neredeyse aynıBenzer

En benzer ikizlerin şekilleri

Yalinga yangını, Aralık 2020
7.415 ha 18 gün FWI 51,6 En düşük nem 13 % 96 km uzakta, 2020

Bitişten sonraki ilk yağmur (1 mm veya daha fazla): sonraki on günde yok.

Akıbetleri

14 gün
medyan süre
6.518 ha
medyan alan
16 %
10.000 ha’ı geçenler
—
bitişteki yağmur (medyan; 25 ikizden 0 tanesinde)

İkizlerinin medyanından 1,9 kat büyüktü ve 13 gün sürdü (medyan: 14 gün).

25 ikizinden yalnızca 4 tanesi daha büyük yandı. İlk günün havası her şeyi açıklamıyor: sonraki günlerin rüzgârı, yakıt ve müdahale de önemli. Hiçbirinde bitişten sonraki on günde 1 mm yağmadı: hepsi yağmursuz söndü.

Bu bir benzer vakalar bankası: ne olacağını değil, genelde ne olduğunu gösterir. 15 ikizin altında rakam vermiyoruz. Nasıl hesaplıyoruz

Nasıl bitti

—ilk yağmur
—on günde yağmur yok
48km/h · en sert esinti

9 Oca tarihinde sona ermiş sayıldı ve sonraki on günde 1 mm bile yağmadı: yağmursuz söndü. 25 ikizinden hiçbiri bitişte yağmur almadı.

Sayfanın hava verisi: Open-Meteo.com (CC BY 4.0) · Copernicus Climate Change Service (ERA5)

Bir ikiz nasıl seçilir

  • Aynı bölge: 2016 yılından bu yana, bu yangına 250 km’den yakın, sona ermiş yangınlar.
  • Aynı başlangıç: ilk günün FWI’ı, o günün en düşük nemi ve öncesindeki ardışık yağmursuz günler karşılaştırılır. Kaydırıcı ne kadar farklı olabileceklerini belirler.
  • Yalnızca bu yangınınkiyle aynı şekilde hesaplanmış kesin hava verisi (ERA5 yeniden analizi) olan sayfalar; tarımsal ya da mera yakmaları ve verisi incelemedeki sayfalar dışarıda.
  • Bununla aynı anda yananlar (bir hafta önce veya sonra) dışarıda: aynı hava dönemini paylaşırlar ve öncül sayılmazlar.
  • Benzerliğe göre sıralanır ve ilk beşin şekli çizilir.

Nasıl hesaplıyoruz

Uydudan önce ve sonra

Aynı araziyi yangından önce ve sonra karşılaştırmak için çizgiyi sürükleyin.

Önce · 21 Ara 2024
Sonra · 16 Oca 2025

Gün bulutluysa tarihi değiştirin: her uydu günde bir kez geçer. Yalancı renkte yanan alan kahverengi ya da kızıl görünür.

Duman

CAMS · Copernicus

3 Ocak 2025 tarihinde yangının yanındaki hava 111 µg/m³ PM2,5’e ulaştı. O günün ortalaması 62 oldu: DSÖ’nün günlük kılavuz değerinin (15) 4,2 katı.

PM2,5 zirvesi111 µg/m³
Kılavuz değerin üstündeki gün18 gün
PM10130 µg/m³
Optik derinlik1,04
26 Ara30 Ara3 Oca7 Oca11 Oca
İyi Makul Orta Kötü Çok kötü Aşırı

Copernicus CAMS modelinin çevre merkezindeki partikül değerleri; her yerleşimde yapılmış ölçüm değildir. Açık renkli çubuk en kötü saatin en yükseği, koyu olan günün ortalamasıdır.

Open-Meteo.com (CC BY 4.0) · Copernicus Atmosphere Monitoring Service (CAMS)

Tespit tablosu · 486Uydunun her sıcak noktası tek tek: saat, uydu, güç ve koordinatlar.
⬇ CSV indir Saatler UTC. Her tespit 375 m’lik bir pikseldir: büyük bir yangın geçiş başına yüzlercesini üretir.
Tarih ve saatUyduFRP (MW)LatLon

Bölgedeki diğer yangınlar

Orta Afrika Cumhuriyeti tüm yangınları

Sık sorulan sorular

Yalinga yangını ne kadar sürdü?
Uyduların alan içinde tespit ettiği sıcak noktalara göre 28 Aralık 2024 ile 9 Ocak 2025 arasında yandı (13 gün). Yanan alan sınırı ise 28 Aralık 2024 – 2 Ocak 2025 tarihlerini veriyor.
Ne kadar alan yandı?
GWIS’in (Copernicus) ısı noktalarından oluşturduğu çevre 12.213 hektardır (122,1 km²). Bu bir tahmindir: ülkelerin resmi rakamları farklı olabilir.
Hangi ilçeler yandı?
Yangın yalnızca Yalinga (12.309 ha, 0,3 %) sınırlarına girdi.
Hava nasıldı?
Yangın sırasında sıcaklık 35,7 °C’ye ulaştı, nem %10’e düştü ve rüzgâr 48 km/sa’e çıktı. Yangın tehlike indeksi (FWI) 58 oldu, sınıf: Aşırı.
Bu veriler nereden geliyor?
GWIS (Copernicus) yanmış alan çevresinden, NASA FIRMS VIIRS ısı noktalarından ve Orta Afrika Cumhuriyeti idari sınırlarından (geoBoundaries). Resmi bir rapor değildir.
Bu bölgede benzer havada başlayan yangınlar nasıl bitti?
2016 yılından bu yana benzer FWI, nem ve kuru dönemle başlayan, 250 km’den yakın yangınlar: 25. Medyan süreleri 14 gün, medyan alanları 6.518 ha oldu; 16 % kadarı 10.000 ha’ı geçti. 25 ikizinden yalnızca 4 tanesi daha büyük yandı. İlk günün havası her şeyi açıklamıyor: sonraki günlerin rüzgârı, yakıt ve müdahale de önemli. Hiçbirinde bitişten sonraki on günde 1 mm yağmadı: hepsi yağmursuz söndü.

Nereden doğrulanır

Uydu tespiti resmi bir rapor değildir. Kesin rakamlar ve yangının durumu her ülkenin acil durum servisi tarafından yayımlanır.

Uydudan karşılaştırma

Bu sayfanın geçmişi Alan, tarih, ad, resmi kayıt veya birleştirilen sayfalardaki değişiklikler; 24 Ekim 2026 tarihinden beri her gece karşılaştırılır.

Bu sayfada yanlış bir şey mi var?

Bu sayfa uydu verileri ve resmi kayıtlarla hazırlanır ve bazen hata yapar: yanlış tarihler, yanlış köy, birleştirilmiş iki yangın ya da aslında orman yangını olmayan bir şey. Bu yangını yakından biliyorsanız (orada yaşıyorsanız, gördüyseniz, söndürmede çalıştıysanız ya da gazeteci olarak izlediyseniz) gerçekte ne olduğunu anlatın, kontrol edelim.

Hata bildir
Sizce yanlış olan ne?

E-postanızı yalnızca bu bildirimle ilgili size yanıt vermek için kullanırız. Gizlilik.

Bunu nereden biliyoruz
  • Yanık sınırı: GWIS (Copernicus), görüntü üzerinde ölçülmez, sıcak noktalardan yeniden oluşturulur.
  • Tarihler, sınırın içindeki VIIRS sıcak noktalarıyla düzeltildi; sınıra göre 28 Aralık 2024–2 Ocak 2025 idi. Bu tarihlerde Suomi-NPP’den 486 VIIRS sıcak noktası.
  • Bu sayfayı hiçbir resmi kayıtla eşleştirmedik.
  • Hava durumu: yangın noktasında, yaklaşık 25 km’lik hücrelerle Copernicus ERA5 yeniden analizi.
  • Yapılaşmış alan ve nüfus, JRC'nin Global Human Settlement Layer verisinden (dönem 2025, 100 m hücreler) alınıp sınırın içinde toplandı: orada ne olduğuna dair bir tahmin, hasar sayımı değil.

Yangın sayfalarını nasıl hazırlıyoruz: metodoloji

Bu veriler nereden geliyor

Çevre, Copernicus’un Global Wildfire Information System (GWIS) sisteminden gelir; sistem onu MODIS ve VIIRS sensörlerinin ısı noktalarından oluşturur ve CC BY 4.0 lisansıyla yayımlar. Avrupa’daki gibi görüntü üzerinde ölçülmez, bu yüzden bir tahmindir. Isı noktaları Suomi-NPP ve NOAA-20 uydularındaki VIIRS sensörlerinden gelir ve NASA FIRMS tarafından 375 metrelik pikselle dağıtılır. Belediye sınırları geoBoundaries ADM3 (Creative Commons Attribution 3.0 Intergovernmental Organisations (CC BY 3.0 IGO)) kaynaklıdır. Belediye başına alanı WorldFires, çevreyi bu sınırlarla kesiştirerek hesaplar; bu nedenle her ülkenin resmi rakamından farklı olabilir.