İçeriğe atla
worldfires
PE · Peru · –

Tambopata yangını, Eylül 2025 Tambopata

Söndü · son tespit 20 Eyl 2025 17:30 UTC

Yangın 16 Eylül 2025 tarihinde Tambopata, Peru bölgesinde başladı ve uydular onu 5 gün boyunca yanarken gördü. Copernicus’un küresel GWIS sistemi, ısı noktalarından 1.154 hektarlık bir yanmış alan çevresi oluşturdu; alan tek bir ilçe arasında dağılıyor.

2016’dan beri Madre de Dios bölgesinin 43. en büyüğü (sayfası olan 64 yangın arasında). 2025 yılında Peru sıralamasında 8., 11 yangın arasında.

Uydunun ölçtüğü güç düşük (en yoğun noktada 20,3 MW): büyük, alevli bir orman yangınından çok anız veya mera yakımına ya da yavaş ilerleyen bir örtü yangınına özgü.

Şununla karşılaştır…
Yanan alan
1.154ha
GWIS çevresi (Copernicus)
Süre
5gün
16 Eyl 2025 – 20 Eyl 2025
Etkilenen ilçeler
1
il
Başlangıç
16 Eyl
2025
Sıcak noktalar
24
tek bir noktada: 20 MW
Başlangıçta tehlike
12
Orta · FWI indeksi
Günlük ortalama güç
76MW
günde algılanan güç, ortalama

Nerede yandı

GÜNE GÖRE SICAK NOKTALAR 16 Eyl20 Eyl
20 Eyl 2025

Gün gün nasıl gelişti

19 Eyl 2025 · 110 MW · 13 20 Eyl 2025 · 41 MW · 11
19 Eyl 20 Eyl

Her gün tespit edilen ışınım gücü (megavat) ve sıcak nokta sayısı. Macenta çubuk en yoğun günü gösterir.

Hangi havada yandı

35°en yüksek
35km/h · en şiddetli rüzgâr
41%en düşük nem

Başladığında 10 gündür yağmur (1 mm ve üzeri) yağmamıştı. Yangından sonra yağmur geldi: 23 Eyl tarihinde 5,9 mm.

Bu alan daha önce de yanmıştı

Sınırın %64’i 2016’dan beri kaydedilen önceki yangınlarla örtüşüyor: 2016 yılında 525 ha, 2019 yılında 588 ha, 2020 yılında 43 ha. Bir kısmı birden fazla kez yandı; bu yüzden yıllık rakamların toplamı daha önce yanmış 741 ha’ı aşıyor.

Ne kadar büyük?

5 km
Yanan alan 12 km²; bu, Paris yüzölçümünün (105 km²) % 11 kadarına denk.

Paris sınırı: geoBoundaries · Institut national de l'information géographique et forestière (IGN-F) (Etalab Open License 2.0).

Konum değil boyut karşılaştırılır: iki şekil aynı ölçekte, kuzey yukarıda ve üst üste ortalanmış durumda.

Her ilçeye ne oldu

  1. Tambopata 21.330 nüfus burada başladı
    1.162 ha
    0,0 %

Her ilçede yanan alan, GWIS çevresinin idari sınırlarla kesiştirilmesiyle. Mesafe, her birinin merkezini gösteren noktadan en yakın ateşe kadardır: bir kilometre uzakta kalması evlere ulaştığı anlamına gelmez.

Sınırın içindeki insanlar ve binalar

GHSL 2025
Yapılaşmış alan0,39 ha
Sakinler< 20

Sınırın içinde yaklaşık 0,39 hektar yapılaşmış alan vardı ama neredeyse kimse yaşamıyordu (GHSL 2025, uydu tahmini).

Bu, uydu görüntüleri ve nüfus sayımlarından 100 m'lik hücrelerle yapılmış bir tahmindir: evlerin yandığı ya da can kaybı olduğu anlamına gelmez. Sınırın içinde hiç yanmamış alanlar da vardır. GHSL'nin 2025 dönemi, 2020 ve öncesi verilerle yapılmış bir projeksiyondur.

Kaynak: Global Human Settlement Layer (GHS-BUILT-S ve GHS-POP R2023A), Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi (JRC), © Avrupa Birliği, CC BY 4.0. Sınır içindeki toplamı WorldFires hesapladı. human-settlement.emergency.copernicus.eu

Gün gün hava

Yangın noktasında ECMWF ERA5 yeniden analizi (geçmiş hava için referans) ve Copernicus’un da kullandığı Kanada FWI tehlike indeksi; WorldFires bu verilerle hesaplar. Sonraki günler ilk yağmura kadar sürer.

Open-Meteo.com (CC BY 4.0) · Copernicus Climate Change Service (ERA5)

Gün En yüksek En düşük nem En şiddetli rüzgâr Yağış Tehlike (FWI)
16 Eyl 34,8 °C 46 % 24 km/h 1,1 mm Orta 12
17 Eyl 33,5 °C 50 % 16 km/h 0,7 mm Orta 13
18 Eyl 34,0 °C 47 % 20 km/h 0,3 mm Orta 15
19 Eyl 33,1 °C 49 % 28 km/h 2,1 mm Düşük 10
20 Eyl 35,1 °C 41 % 35 km/h 0,0 mm Orta 20
21 Eyl sonra 35,0 °C 44 % 50 km/h 0,0 mm Yüksek 29
22 Eyl sonra 35,1 °C 43 % 44 km/h 0,5 mm Yüksek 28
23 Eyl sonra 29,5 °C 48 % 36 km/h 5,9 mm Orta 13

İkizleri: aynı havada başlayan yangınlar

11,9 FWI ve %46 en düşük nemle başladı; öncesinde: 10 gün yağmursuz. Bölgede 2016 yılından bu yana böyle bir havada başlayan yangınlar: 40.

Başlangıçta FWI 11,9
En düşük nem 46 %
Yağmursuz gün 10
bu yangın seçilen ikizler bölgenin geri kalanı
Neredeyse aynıBenzer

En benzer ikizlerin şekilleri

Ixiamas yangını, Ekim 2017
3.669 ha 12 gün FWI 12,2 En düşük nem 46 % 196 km uzakta, 2017

Bitişten sonraki ilk yağmur (1 mm veya daha fazla): 19 Eki tarihinde 15,7 mm.

Akıbetleri

10 gün
medyan süre
3.599 ha
medyan alan
18 %
10.000 ha’ı geçenler
5,8 mm
bitişteki yağmur (medyan; 40 ikizden 39 tanesinde)

İkizlerinin altında kaldı: 1.154 ha, medyan 3.599 ha. 5 gün sürdü (medyan: 10 gün).

40 ikizin 1 tanesinde bitişten sonraki on günde 1 mm bile yağmadı: yağmursuz söndüler. Diğerlerinde ilk yağışlı gün medyan 5,8 mm getirdi.

Bu bir benzer vakalar bankası: ne olacağını değil, genelde ne olduğunu gösterir. 15 ikizin altında rakam vermiyoruz. Nasıl hesaplıyoruz

Nasıl bitti

5,9 mmilk yağmur
23 Eylbitişten 3 gün sonra
35km/h · en sert esinti

20 Eyl tarihinde sona ermiş sayıldı ve 23 Eyl tarihinde 5,9 mm yağdı. Onu yağmurun mu yoksa müdahalenin mi söndürdüğünü bilmiyoruz. Bitişte yağmur alan ikizler: 40 ikizden 39, medyan 5,8 mm.

Sayfanın hava verisi: Open-Meteo.com (CC BY 4.0) · Copernicus Climate Change Service (ERA5)

Bir ikiz nasıl seçilir

  • Aynı bölge: 2016 yılından bu yana, bu yangına 250 km’den yakın, sona ermiş yangınlar.
  • Aynı başlangıç: ilk günün FWI’ı, o günün en düşük nemi ve öncesindeki ardışık yağmursuz günler karşılaştırılır. Kaydırıcı ne kadar farklı olabileceklerini belirler.
  • Yalnızca bu yangınınkiyle aynı şekilde hesaplanmış kesin hava verisi (ERA5 yeniden analizi) olan sayfalar; tarımsal ya da mera yakmaları ve verisi incelemedeki sayfalar dışarıda.
  • Bununla aynı anda yananlar (bir hafta önce veya sonra) dışarıda: aynı hava dönemini paylaşırlar ve öncül sayılmazlar.
  • Benzerliğe göre sıralanır ve ilk beşin şekli çizilir.

Nasıl hesaplıyoruz

Uydudan önce ve sonra

Aynı araziyi yangından önce ve sonra karşılaştırmak için çizgiyi sürükleyin.

Önce · 9 Eyl 2025
Sonra · 27 Eyl 2025

Gün bulutluysa tarihi değiştirin: her uydu günde bir kez geçer. Yalancı renkte yanan alan kahverengi ya da kızıl görünür.

Duman

CAMS · Copernicus

23 Eylül 2025 tarihinde yangının yanındaki hava 38 µg/m³ PM2,5’e ulaştı. O günün ortalaması 28 oldu: DSÖ’nün günlük kılavuz değerinin (15) 1,9 katı.

PM2,5 zirvesi38 µg/m³
Kılavuz değerin üstündeki gün3 gün
PM1039 µg/m³
Optik derinlik0,81
17 Eyl19 Eyl21 Eyl23 Eyl
İyi Makul Orta Kötü Çok kötü Aşırı

Copernicus CAMS modelinin çevre merkezindeki partikül değerleri; her yerleşimde yapılmış ölçüm değildir. Açık renkli çubuk en kötü saatin en yükseği, koyu olan günün ortalamasıdır.

Open-Meteo.com (CC BY 4.0) · Copernicus Atmosphere Monitoring Service (CAMS)

Tespit tablosu · 24Uydunun her sıcak noktası tek tek: saat, uydu, güç ve koordinatlar.
⬇ CSV indir Saatler UTC. Her tespit 375 m’lik bir pikseldir: büyük bir yangın geçiş başına yüzlercesini üretir.
Tarih ve saatUyduFRP (MW)LatLon

Bölgedeki diğer yangınlar

Peru tüm yangınları

Sık sorulan sorular

Tambopata yangını ne kadar sürdü?
Uyduların alan içinde tespit ettiği sıcak noktalara göre 16 Eylül 2025 ile 20 Eylül 2025 arasında yandı (5 gün). Yanan alan sınırı ise 19 Eylül 2025 – 20 Eylül 2025 tarihlerini veriyor.
Ne kadar alan yandı?
GWIS’in (Copernicus) ısı noktalarından oluşturduğu çevre 1.154 hektardır (11,5 km²). Bu bir tahmindir: ülkelerin resmi rakamları farklı olabilir.
Hangi ilçeler yandı?
Yangın yalnızca Tambopata (1.162 ha, 0,0 %) sınırlarına girdi.
Hava nasıldı?
Yangın sırasında sıcaklık 35,1 °C’ye ulaştı, nem %41’e düştü ve rüzgâr 35 km/sa’e çıktı. Yangın tehlike indeksi (FWI) 20 oldu, sınıf: Orta.
Bu veriler nereden geliyor?
GWIS (Copernicus) yanmış alan çevresinden, NASA FIRMS VIIRS ısı noktalarından ve Peru idari sınırlarından (geoBoundaries). Resmi bir rapor değildir.
Bu bölgede benzer havada başlayan yangınlar nasıl bitti?
2016 yılından bu yana benzer FWI, nem ve kuru dönemle başlayan, 250 km’den yakın yangınlar: 40. Medyan süreleri 10 gün, medyan alanları 3.599 ha oldu; 18 % kadarı 10.000 ha’ı geçti. 40 ikizin 1 tanesinde bitişten sonraki on günde 1 mm bile yağmadı: yağmursuz söndüler. Diğerlerinde ilk yağışlı gün medyan 5,8 mm getirdi.

Nereden doğrulanır

Uydu tespiti resmi bir rapor değildir. Kesin rakamlar ve yangının durumu her ülkenin acil durum servisi tarafından yayımlanır.

Acil durum: 116 · 105 · Acil durum numarası ve resmi uyarılar

Uydudan karşılaştırma

Bu sayfanın geçmişi · 1 Alan, tarih, ad, resmi kayıt veya birleştirilen sayfalardaki değişiklikler; 24 Ekim 2026 tarihinden beri her gece karşılaştırılır.
  1. Başlangıç tarihi: 19 Eylül 2025 → 16 Eylül 2025.

RSS Bu sayfadaki değişiklikler Doğrulamalar ve alıntılanabilir sürümle

Bu sayfada yanlış bir şey mi var?

Bu sayfa uydu verileri ve resmi kayıtlarla hazırlanır ve bazen hata yapar: yanlış tarihler, yanlış köy, birleştirilmiş iki yangın ya da aslında orman yangını olmayan bir şey. Bu yangını yakından biliyorsanız (orada yaşıyorsanız, gördüyseniz, söndürmede çalıştıysanız ya da gazeteci olarak izlediyseniz) gerçekte ne olduğunu anlatın, kontrol edelim.

Hata bildir
Sizce yanlış olan ne?

E-postanızı yalnızca bu bildirimle ilgili size yanıt vermek için kullanırız. Gizlilik. Bu bir acil durum hizmeti değildir: şu anda yangın varsa 116 · 105 numarasını arayın.

Bunu nereden biliyoruz
  • Yanık sınırı: GWIS (Copernicus), görüntü üzerinde ölçülmez, sıcak noktalardan yeniden oluşturulur.
  • Tarihler, sınırın içindeki VIIRS sıcak noktalarıyla düzeltildi; sınıra göre 19 Eylül 2025–20 Eylül 2025 idi. Bu tarihlerde Suomi-NPP’den 24 VIIRS sıcak noktası.
  • Bu sayfayı hiçbir resmi kayıtla eşleştirmedik.
  • Hava durumu: yangın noktasında, yaklaşık 25 km’lik hücrelerle Copernicus ERA5 yeniden analizi.
  • Yapılaşmış alan ve nüfus, JRC'nin Global Human Settlement Layer verisinden (dönem 2025, 100 m hücreler) alınıp sınırın içinde toplandı: orada ne olduğuna dair bir tahmin, hasar sayımı değil.

Yangın sayfalarını nasıl hazırlıyoruz: metodoloji

Bu veriler nereden geliyor

Çevre, Copernicus’un Global Wildfire Information System (GWIS) sisteminden gelir; sistem onu MODIS ve VIIRS sensörlerinin ısı noktalarından oluşturur ve CC BY 4.0 lisansıyla yayımlar. Avrupa’daki gibi görüntü üzerinde ölçülmez, bu yüzden bir tahmindir. Isı noktaları Suomi-NPP ve NOAA-20 uydularındaki VIIRS sensörlerinden gelir ve NASA FIRMS tarafından 375 metrelik pikselle dağıtılır. Belediye sınırları geoBoundaries ADM2 (Creative Commons Attribution 3.0 Intergovernmental Organisations (CC BY 3.0 IGO)) kaynaklıdır. Belediye başına alanı WorldFires, çevreyi bu sınırlarla kesiştirerek hesaplar; bu nedenle her ülkenin resmi rakamından farklı olabilir.