# Mporokoso yangını, 12 Ağustos 2017

Yangın 12 Ağustos 2017 tarihinde Mporokoso, Zambiya bölgesinde başladı ve uydular onu 37 gün boyunca yanarken gördü. Copernicus’un küresel GWIS sistemi, ısı noktalarından 64.651 hektarlık bir yanmış alan çevresi oluşturdu; alan 3 ilçe arasında dağılıyor.

## Temel bilgiler

- Yanan alan: 64.651 ha · ısı noktalarından oluşturulan çevre (Copernicus GWIS)
- Tarihler: 12 Ağustos 2017 – 17 Eylül 2017 (37 gün)
- Isı tespitleri (VIIRS): 3.341
- Mporokoso, Zambiya · -9.4526, 29.9929
- Yanan alan 647 km²; bu, Paris yüzölçümünün (105 km²) 6,1 katı. Paris sınırı: geoBoundaries · Institut national de l'information géographique et forestière (IGN-F) (Etalab Open License 2.0).
- 2017 yılında Zambiya sıralamasında 4., 230 yangın arasında.
- 2016’dan bu yana Northern bölgesinde başlayan, sayfası olan 437 yangının en büyüğü.

## Her ilçeye ne oldu

| İlçe | Hektar | İlçe alanının %'si |
|---|---:|---:|
| Mporokoso (burada başladı) | 49.245 | 11,7 |
| Nsama | 14.321 | 1,9 |
| Lunte | 1.624 | 0,2 |

## Ne yandı

Arazi örtüsü · ESA WorldCover 2021: Çalılık 44 %, Orman 31 %, Otlak 23 %, Tarım alanı 2,3 % (© ESA WorldCover project 2021 / Contains modified Copernicus Sentinel data (2021) processed by ESA WorldCover consortium, CC BY 4.0)

1.204 ile 1.544 m arası, ortalama 1.424 m (sınır içinde rastgele seçilen 300 noktaya göre: gerçek uç değerler biraz daha öteye gidebilir). (produced using Copernicus WorldDEM-90 © DLR e.V. 2010-2014 and © Airbus Defence and Space GmbH 2014-2018 provided under COPERNICUS by the European Union and ESA; all rights reserved. The organisations in charge of the Copernicus programme by law or by delegation do not incur any liability for any use of the Copernicus WorldDEM-90)


## Sınırın içindeki insanlar ve binalar

Sınırın içinde yaklaşık 49 hektar yapılaşmış alan vardı ve yaklaşık 4.500 kişi yaşıyordu (GHSL 2015, uydu tahmini).

> Bu, uydu görüntüleri ve nüfus sayımlarından 100 m'lik hücrelerle yapılmış bir tahmindir: evlerin yandığı ya da can kaybı olduğu anlamına gelmez. Sınırın içinde hiç yanmamış alanlar da vardır.

- Kaynak: Global Human Settlement Layer (GHS-BUILT-S ve GHS-POP R2023A), Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi (JRC), © Avrupa Birliği, CC BY 4.0. Sınır içindeki toplamı WorldFires hesapladı. https://human-settlement.emergency.copernicus.eu/

## Bu alan daha önce de yanmıştı

- 2016: 16.013 ha

## İkizleri: aynı havada başlayan yangınlar

40,4 FWI ve %26 en düşük nemle başladı; öncesinde: iki aydan uzun yağmursuz. Bölgede 2016 yılından bu yana böyle bir havada başlayan yangınlar: 44.

- medyan süre: 15 gün
- medyan alan: 5.559 ha
- 10.000 ha’ı geçenler: 25 %
- bitişteki yağmur (medyan; 44 ikizden 12 tanesinde): 2,7 mm

İkizlerinin medyanından 11,6 kat büyüktü ve 37 gün sürdü (medyan: 15 gün). 44 ikizinden yalnızca 1 tanesi daha büyük yandı. İlk günün havası her şeyi açıklamıyor: sonraki günlerin rüzgârı, yakıt ve müdahale de önemli. 44 ikizin 32 tanesinde bitişten sonraki on günde 1 mm bile yağmadı: yağmursuz söndüler. Diğerlerinde ilk yağışlı gün medyan 2,7 mm getirdi.

- [Mporokoso yangını, Ağustos 2023](https://worldfires.org/tr/yangin/mporokoso-2023-08) — 9.631 ha, FWI 39,9
- [Mporokoso yangını, Eylül 2023](https://worldfires.org/tr/yangin/mporokoso-2023-09) — 8.460 ha, FWI 41,1
- [Luwingu yangını, Eylül 2020](https://worldfires.org/tr/yangin/luwingu-2020-09-4) — 16.002 ha, FWI 40,2
- [Chipili yangını, Ağustos 2023](https://worldfires.org/tr/yangin/chipili-2023-08-5) — 3.399 ha, FWI 40,5
- [Lunte yangını, Eylül 2023](https://worldfires.org/tr/yangin/lunte-2023-09) — 3.468 ha, FWI 42,0

## Sık sorulan sorular

### Mporokoso yangını ne kadar sürdü?

Uyduların alan içinde tespit ettiği sıcak noktalara göre 12 Ağustos 2017 ile 17 Eylül 2017 arasında yandı (37 gün). Yanan alan sınırı ise 19 Ağustos 2017 – 10 Eylül 2017 tarihlerini veriyor.

### Ne kadar alan yandı?

GWIS’in (Copernicus) ısı noktalarından oluşturduğu çevre 64.651 hektardır (646,5 km²). Bu bir tahmindir: ülkelerin resmi rakamları farklı olabilir.

### Hangi ilçeler yandı?

Yangın 3 ilçeye girdi: Mporokoso (49.245 ha, 12 %); Nsama (14.321 ha, 1,9 %); Lunte (1.624 ha, 0,2 %).

### Hava nasıldı?

Yangın sırasında sıcaklık 31,5 °C’ye ulaştı, nem %13’e düştü ve rüzgâr 52 km/sa’e çıktı. Yangın tehlike indeksi (FWI) 64 oldu, sınıf: Aşırı.

### Bu veriler nereden geliyor?

GWIS (Copernicus) yanmış alan çevresinden, NASA FIRMS VIIRS ısı noktalarından ve Zambiya idari sınırlarından (geoBoundaries). Resmi bir rapor değildir.

### Bu bölgede benzer havada başlayan yangınlar nasıl bitti?

2016 yılından bu yana benzer FWI, nem ve kuru dönemle başlayan, 250 km’den yakın yangınlar: 44. Medyan süreleri 15 gün, medyan alanları 5.559 ha oldu; 25 % kadarı 10.000 ha’ı geçti. 44 ikizinden yalnızca 1 tanesi daha büyük yandı. İlk günün havası her şeyi açıklamıyor: sonraki günlerin rüzgârı, yakıt ve müdahale de önemli. 44 ikizin 32 tanesinde bitişten sonraki on günde 1 mm bile yağmadı: yağmursuz söndüler. Diğerlerinde ilk yağışlı gün medyan 2,7 mm getirdi.

## Bölgedeki diğer yangınlar

- [Mporokoso, 12 Ağustos 2025](https://worldfires.org/tr/yangin/mporokoso-2025-08-3.md) · 45.873 ha · 4 km
- [Mporokoso, 10 Ağustos 2019](https://worldfires.org/tr/yangin/mporokoso-2019-08-6.md) · 34.222 ha · 7 km
- [Mporokoso, 5 Ağustos 2018](https://worldfires.org/tr/yangin/mporokoso-2018-08-2.md) · 36.039 ha · 8 km
- [Mporokoso, 8 Ağustos 2026](https://worldfires.org/tr/yangin/mporokoso-2026-08-2.md) · 57.925 ha · 9 km
- [Mporokoso, 9 Ağustos 2026](https://worldfires.org/tr/yangin/mporokoso-2026-08-5.md) · 29.594 ha · 30 km

## Bunu nereden biliyoruz

- Yanık sınırı: GWIS (Copernicus), görüntü üzerinde ölçülmez, sıcak noktalardan yeniden oluşturulur; bu sayfada 5 poligon birleştirildi.
- Tarihler, sınırın içindeki VIIRS sıcak noktalarıyla düzeltildi; sınıra göre 19 Ağustos 2017–10 Eylül 2017 idi. Bu tarihlerde Suomi-NPP’den 3.341 VIIRS sıcak noktası.
- Bu sayfayı hiçbir resmi kayıtla eşleştirmedik.
- Hava durumu: yangın noktasında, yaklaşık 25 km’lik hücrelerle Copernicus ERA5 yeniden analizi.
- Yapılaşmış alan ve nüfus, JRC'nin Global Human Settlement Layer verisinden (dönem 2015, 100 m hücreler) alınıp sınırın içinde toplandı: orada ne olduğuna dair bir tahmin, hasar sayımı değil.

[Yangın sayfalarını nasıl hazırlıyoruz: metodoloji](https://worldfires.org/tr/metodoloji)

## Bu sayfanın geçmişi

- 2026-10-26: Ateşin görüldüğü son gün: 10 Eylül 2017 → 17 Eylül 2017.
- 2026-10-26: Başlangıç tarihi: 19 Ağustos 2017 → 12 Ağustos 2017.

## Her rakam neyi ölçer

Alan: yayımlanmış yanık sınırının alanı (henüz yoksa sıcak noktalardan tahmin edilen alan), ülkenin resmî rakamı değil. Ülkedeki sıra: o yılın sayfaları arasında. Bölgedeki sıra: 2016’dan bu yana o bölgede başlayan sayfalar arasında. İlçeye göre: yanık sınırının her ilçe içinde kalan kısmı.

## Nasıl alıntılanır

WorldFires, “Mporokoso yangını, 12 Ağustos 2017”, https://worldfires.org/tr/yangin/mporokoso-2017-08 (erişim 22 Kasım 2026). Kaynaklar: GWIS / Copernicus (reconstructed from VIIRS) (CC BY 4.0), NASA FIRMS (VIIRS).

Alıntılanabilir sürüm (26 Ekim 2026): https://worldfires.org/tr/yangin/mporokoso-2017-08?v=2026-10-26

> Otomatik olarak işlenen açık uydu verileri: hata içerebilir ve resmî bir acil durum hizmeti değildir. Yangın görürseniz yerel acil durum numarasını arayın.

Haritalı tam sürüm: https://worldfires.org/tr/yangin/mporokoso-2017-08
