# WorldFires hakkında

WorldFires, otomatik olarak işlenen açık uydu verileriyle hazırlanmış, 2016’dan bu yana dünyadaki orman yangınlarının açık bir atlasıdır. Resmî bir hizmet ya da acil durum hizmeti değildir.

## Nedir

Belirli bir büyüklüğü aşan her yangının; uyduyla ölçülen yanık sınırını, gün gün sıcak noktalarını, etkilenen ilçeleri, o sırada hava durumunu, dumanı ve nelerin yandığını gösteren bir sayfası vardır. Ayrıca ülke, bölge ve ilçe sayfaları, şu anda yananların haritası ve yıllara göre istatistikler bulunur.

Veriler, WorldFires ve özgün kaynaklar belirtilerek CC BY 4.0 lisansıyla yeniden kullanılabilir. Bir [herkese açık API](https://worldfires.org/tr/api) ve ana sayfaların Markdown sürümü vardır.

## Veriler nasıl hazırlanır

Yanık sınırları kamu hizmetlerinden gelir: Avrupa, Mağrip ve Orta Doğu’da Copernicus EFFIS; dünyanın geri kalanında Copernicus GWIS; Amerika Birleşik Devletleri’nde MTBS ve NIFC; Kanada’da NBAC. Sıcak noktalar NASA FIRMS üzerinden VIIRS sensöründen gelir.

Bir program her yanık sınırını idari sınırlarla kesiştirir, aynı yangına ait sınırları gruplar, tarihleri sıcak noktalarla düzeltir ve hava durumunu ERA5 yeniden analizi ile ECMWF tahmininden hesaplar. Yangın sayfaları her gece yeniden oluşturulur, sıcak noktalar her saat yüklenir.

Her kural, eşikleri ve sınırlamalarıyla birlikte [metodoloji](https://worldfires.org/tr/metodoloji) sayfasında açıklanır.

## Nasıl doğrulanır

Her gece bir kalite denetimi tüm yangın sayfalarını bir düzine kuralla gözden geçirir (imkânsız alanlar, tutarsız tarihler, üst üste binen yanık sınırları, sıcak noktası olmayan yangınlar…). Ciddi hatası olan sayfalar görünür kalır, ancak toplamlara katılmaz ve dizine eklenmez.

Resmî yangın kaydı yüklenmiş ülkelerde (İspanya, Portekiz, Meksika, Kıbrıs, Sardinya ve Kolombiya) her sayfa bu kayıtla karşılaştırılır ve sayfada eşleşip eşleşmediği belirtilir. En büyük yangınlar ayrıca basın ve resmî kurumlarla da karşılaştırılmıştır; yalnızca ikinci bir incelemecinin doğrulayabildiği bilgiler yayımlanır.

Her rakam kaynağını ve kapsamını belirtir: bir ülkenin resmî serisi, sayfaların toplamı ve sıcak noktalardan yapılan tahmin aynı şey değildir; her sayfa hangisini kullandığını söyler.

- Toplamlara giren sayfalar: 125.330
- Verileri hatalı sayfalar (toplamlara girmez): 410
- Tarihleri sıcak noktalarla düzeltilen sayfalar: 71.258
- Basınla doğrulanan sayfalar: 363
- Resmî bir kayıtla eşleşen sayfalar: 1.468

## Düzeltme politikası

Bir yangın sayfasında hata görürseniz (bir ad, bir tarih, bir alan, aslında yangın olmayan bir yangın), sayfanın kendisindeki “Hata bildir” düğmesiyle ya da [iletişim formu](https://worldfires.org/tr/iletisim) üzerinden bize bildirin.

Her bildirimi inceleriz. Veri yanlışsa, bir sonraki çalıştırmada geri gelmemesi için işlem sürecimizin kaynağında düzeltiriz ve sayfa bunu geçmişine kaydeder: her sayfa değişikliklerini tarihleriyle yayımlar ve alıntılanabilir sürümleri vardır.

Yangın olmadığı anlaşılan bir sayfa (bir yanardağ, bir sanayi tesisi) kaldırılır ve adresi artık bulunmadığını bildirir; adı değişen bir sayfa adresini korur.

## İletişim

Hata bildirimleri, veriler ya da yeniden kullanım hakkındaki sorular ve basın talepleri için [iletişim formu](https://worldfires.org/tr/iletisim) üzerinden yazın. Kullanım koşulları [koşullar](https://worldfires.org/tr/kosullar) sayfasındadır.

Yakınınızda bir yangın varsa bölgenizin acil durum numarasını arayın: WorldFires yangın ihbarı almaz ve acil durum müdahalelerini koordine etmez.

Haritalı tam sürüm: https://worldfires.org/tr/hakkinda
